مهارت های ارتباطی پزشکی (بحران های پزشکی)

0
315
مهارت های ارتباطی پزشکی
مهارت های ارتباطی پزشکی

اهمیت مهارت های ارتباطی در پزشکی

با توجه به اینکه در کشور ما در دوران نوجوانی و جوانی به طور معمول در هیچ کجا مهارت های ارتباطی آموزش داده نمی شود، بنابراین زمانی که وارد محیط های جدید مثل دانشگاه، محیط کار و موقعیت های دیگر زندگی خود می شویم، دچار مشکلاتی در زمینه ارتباطات خواهیم شد.

یکی از زمینه های مهارت های ارتباطی بسیار مهم، ارتباطات در پزشکی است. پزشکی که مهارت های ارتباطی را آموزش دیده باشد، قطعا با بیمار خود بسیار بهتر ارتباط برقرار می کند و در نتیجه، درمان بیمار هم با موفقیت بیشتری همراه خواهد بود.

در سری مقالات مربوط به مهارت های ارتباطی پزشک و بیمار به نکات و مهارت هایی اشاره می کنیم که کاملا کاربردی است و جنبه عملی دارد و مطالبی است که شاید به جرئت می توان گفت این مهارت ها در مقالات علمی و آموزشی که در مجلات و وبسایت های مشابه هستند، اشاره نشده است.

این مطالب از مطالعه مجموع بیش از ۲۰ جلد کتاب در حیطه ارتباطات استخراج شده است. بنابراین از اینکه با وقت و حوصله این مقاله را مطالعه می کنید بسیار از شما متشکرم.

آیا مهارت های ارتباطی در پزشکی آموختنی است؟

شاید این سوال برای بسیاری از شما عزیزان مطرح باشد که آیا اصلا مهارت های ارتباطی آموختنی است؟ و شاید از خودتان سوال کنید آیا اصلا در سن و سال من می توان این مهارت ها را یاد گرفت.

این باور در بسیاری از ما وجود دارد که از سن ۳۰-۳۵ سالگی به بعد شخصیت ما شکل گرفته است و دیگر نمی توانیم رفتار ها و عادت هایمان را تغییر دهیم.

این بزرگترین اشتباهی است که در بین بسیاری از ما رواج پیدا کرده است که می گوییم: “دیگه از ما که گذشت. باید نسل بعدی این مطالب رو یاد بگیره”

لطفا اگر چنین باوری دارید حتما به مقاله مسیرهای عصبی سایت مراجعه کنید تا کاملا با مفهوم یادگیری در علوم نوروساینس آشنا شوید که در این مقاله به طور کاملا علمی بحث کردیم که می توان در هر سن و سالی هر مهارتی را فرا گرفت.

اولین مهارت ارتباطی در شروع کار پزشکی

در این مقاله به اولین مهارت ارتباطی که به عنوان پزشک با آن رو به رو خواهید شد، اشاره می کنیم. زمانی که دروس نظری در رشته پزشکی در دانشگاه تمام می شود و از محیط های دانشگاهی وارد محیط های درمانی و بیمارستانی می شوید و دوران استاژری و انترنی را شروع می کنید قطعا شروع کار پزشکی تان به صورت جدی آغاز شده است.

در این بازه زمانی، قطعا با مسائل و مشکلاتی رو به رو خواهید شد که برای شما تازگی دارد، همان طور که برای بسیاری از افراد دیگر زمانی که وارد دنیای کار می شوند به وجود می آید.

که یکی از مهمترین مشکلات، مواجه شدن با بحران هایی است که در محیط های بیمارستانی و درمانی با آن رو به رو خواهید شد.

داستانی از مهارت های ارتباطی در مواجهه با بحران های پزشکی

نمونه ای از آن را در داستانی از “کتاب پزشکان چگونه فکر می کنند؟” از زبان آقای دکتر ژروم گروپمن (ترجمه کتاب توسط آقای دکتر ابوالحسن ضیاظریفی) به طور خلاصه اینطور می خوانید:

بامداد شرجی یکی از روزهای ژوئن سال ۱۹۷۶ برای شروع دوران انترنی، خودم را آماده کردم و در خیابان کمبریج به سمت بیمارستان عمومی ماساچوست که شروع دوران انترنی من از آنجا بود، شروع به حرکت کردم….

زمانی که برای ویزیت بیماران اورژانسی به بخش رفتم و در اتاقی که آقای مورگان در آنجا بستری بود، وارد شدم. آنطور که در پرونده پزشکی آقای مورگان درج شده بود، ویلیام مورگان یک مرد ۶۶ ساله آمریکایی آفریقایی تبار بود که با فشار خون بالا و درد قفسه سینه در بیمارستان بستری شده بود…

زمانی که ایشان را معاینه کردم و در حال خداحافظی بودیم، آقای مورگان ناگهان روی تختش افتاد، چشمانش گشاد و چانه اش شل شده بود و سینه او به شدت بالا و پایین می رفت….

آن بیمار دچار پارگی دریچه آئورت شده بود و به یک جراحی سریع قلب نیاز داشت.

مدیریت بحران در بیمارستان ها

در این لحظه دکتر گروپمن آن طور که در این کتاب نقل می کند، هیچ اطلاعات پزشکی خاطرش نمی آمد و حتی نمی توانست فکر کند.

کف دست هایش خیس و گلویش هم خشک شده بود، حتی قادر نبود حرکت کند و انگار که پاهایش به زمین چسبیده بود.

این اتفاقی است که قطعا برای هر پزشکی که در محیط بیمارستانی قرار است کار کند، اتفاق خواهد افتاد و چیزی نیست که منحصر به یک فرد و یا یک پزشک باشد. بنابراین خودتان را به عنوان پزشک آماده این اتفاقات کنید.

سفید شدن مغز در شرایط بحرانی

واقعا اتفاقی که برای دکتر گروپمن افتاده است چیست؟ در علم نوروساینس به آن سفید شدن مغز می گوییم.

در شرایطی که دچار استرس زیاد، نگرانی و ترس می شویم، آمیگدال یا بادامه در مغز ما که جزئی از مغز خزنده محسوب می شود، به غده آدرنال، دستور ترشح آدرنالین را صادر می کند.

زمانی که آدرنالین توسط غدد فوق کلیوی ترشح می شود، اتفاقی که در بدن می افتد این است که در درجه اول ضربان قلب بلافاصله با شدت بیشتری شروع به تپش می کند. سپس برای چند لحظه کاملا بدن و چشم ها خشک می شود تا فیزیولوژی بدن برای تغییر رفتار آماده شود. توجه مغز از خون رسانی به قوه هاضمه برداشته شده و بیشتر خون رسانی به بافت های عضلانی بدن اتفاق می افتد و به همین دلیل است که بزاق دهان خشک می شود و احساس خشک شدن دهان اتفاق می افتد.

به دلیل ترشح زیاد آدرنالین در مغز، توانایی و کارکرد مغز تا حد زیادی از دست می رود و در آن لحظه حتی نمی توان تصمیم گیری کرد و بسیاری از مطالب پزشکی که در ذهن و فکر پزشک است به خاطر نخواهد آمد که به مجموع این فرایند سفید شدن مغز گفته می شود.

حالا شاید بپرسید چرا این اتفاق در مغز می افتد؟ برای اینکه با دلیل آن، آشنا شوید حتما مقاله آشنایی با عملکرد مغز را مطالعه کنید.

نورون های آیینه ای

واقعا جالب است! با اینکه ترس و نگرانی خطر جانی برای بیمار پیش آمده ولی مغز ما در حال واکنش نشان دادن است. این خلفت خدا است.

ما انسان ها به دلیل دارا بودن نورون های آیینه ای در مغز، احساس همدلی و همدردی می کنیم و اگر این نورون ها نبودند قطعا همدلی کردن هم وجود نداشت و یکی از تبعاتی که همدردی کردن دارد، در اینجا نمود پیدا می کند.

به همین دلیل ما هم ناخودآگاه و با سرعت بسیار زیاد احساس همدلی با بیمار می کنیم و فکر می کنیم این بیماری خطرناک برای ما هم اتفاق افتاده است.

بنابراین با اینکه این خطر برای ما اتفاق نیفتاده است ولی به دلیل وجود نورون های آیینه ای به صورت ناخودآگاه آماده دستور گریز یا ستیز (فرار یا مبارزه)می شویم و این اتفاقات فیزیولوژیکی در بدن اتفاق می افتد.

نورون های آیینه ای

تکنیک جلوگیری از سفید شدن مغز در مهارت های ارتباطی پزشکی

و اما برویم سراغ تکنیک. تا اینجا مطالبی که برای شما توضیح دادیم، به نظر می رسد خیلی در کنترل نباشد و برای جلوگیری از سفید شدن مغز راهی وجود نداشته باشد. اما واقعیت این است که هنوز هم امیدی هست.

البته نه وقتی در آن شرایط قرار گرفتید. بلکه با آموزش دیدن قبل از وقوع این موارد می توان تا حد قابل قبولی آن را کنترل کرد تا به عنوان پزشک بتوانید اقدامات لازم را برای بیمارتان انجام دهید.

۱) تصویر سازی ذهنی

تصویر سازی ذهنی یکی از بهترین تکنیک های برای کنترل این موارد است. از آن جایی که مغز نمی تواند فرق بین واقعیت و آن چیزی را که فکر و تصور می کنید بفهمد بنابراین با تصویر سازی، شرایطی را برای خود ایجاد می کنید که این سفید شدن مغز به صورت تخیلی برای شما اتفاق بیفتد و به مرور زمان بتوانید در مقابل آن کنترل داشته باشید.

زمانی که در کلاس های دانشگاه در حال بررسی شرح حال یک بیمار هستید، لطفا به دقت به آن فکر کنید، چشمانتان را ببندید و در ذهن خود، کاملا ببینید که در محیط بیمارستان جلوی تخت بیمار در حال شرح حال گیری از او هستید. این روش بسیار به شما کمک خواهد کرد که در آینده بتوانید در شرایط بحرانی، خودتان را کنترل کنید و استرس زیاد کار شما را مختل نکند.

تصویرسازی ذهنی در مهارت های ارتباطی پزشکی
تصویرسازی شرایط بیمار در کلاس های درس دانشگاه

۲) تکنیک اگه جای استاد یا همکار پزشکم بودم

روش دوم، روشی است که با عنوان اگه جاش بودم معروف است. در این تکنیک باید به عنوان یک پزشک، زمانی که همکارانتان در شرایط سخت قرار می گیرند، استفاده کنید.

در این شرایط شما به عنوان پزشک باید در ذهن خود بگویید من اگر جای همکارم بودم چه واکنشی نشان می دادم و چگونه تصمیم می گرفتم. این نیز روشی است که بسیار به مغز شما کمک می کند که بتواند شرایط را به طور واقعی تجسم کند و راه حل هایی را در زمان های بحران های اصلی پیش پای شما بگذارد.

مهارت های ارتباطی پزشکی

البته این تکنیک بسیار بسیار برای دوران استاژری و انترنی جواب گو است و می توانید بسیاری از ترس ها و نگرانی هایتان را کنترل کنید. فقط به شرط اینکه از این دو تکنیک به درستی استفاده کنید.

اصلا این تکنیک ها ناخودآگاه اتفاق می افتد!

خب شاید بگویید این روش ها به صورت خودکار در ذهن ما اتفاق می افتد. کاملا درست است و اصلا هدف از اینکه یک دانشجوی پزشکی چندین سال در بیمارستان دوره استاژری و انترنی را می گذارند، به نوعی آموزش مغز برای همین مطالب است.

ولی خیلی جالب است بدانید زمانی که به صورت خودآگاه و ارادی این روش ها را به کار می برید، به این دلیل که توجه و تمرکز شما بسیار بالاتر می رود، انعطاف پذیری عصبی مغز شما بسیار بیشتر خواهد بود و یادگیری بسیار سریعتر اتفاق می افتد. مطئن باشید با انجام این تمرینات، در آینده بسیار راحت تر می توانید بحران هایی که قطعا هر پزشکی با آن رو به رو می شود را بگذرانید.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۰ (۰ رای)
امتیاز نظرات ۰ (۰ امتیاز دهی)
دانلود رایگان کتاب

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
درحال ارسال