مسیر عصبی

0
126
مسیر عصبی

آشنایی با مسیر عصبی

در دانشگاه زمانی که در درس شبکه های عصبی، مسیرهای عصبی به ما تدریس شد خیلی چیز زیادی متوجه نشدم. چون خیلی از مفاهیم مسیرهای عصبی فقط در فرمول های گاه پیچیده ریاضی خلاصه می شد و با مفهوم و کاربرد دقیق آن در زندگی چیزی به ما آموزش داده نشد اما زمانی که بعد از فارغ التحصیلی از دانشگاه در یک دوره طولانی مدت شرکت کردم تازه متوجه شدم مسیر عصبی چیست و چقدر در زندگی های ما اهمیت دارد.

در این مقاله قصد دارم درباره مسیرهای عصبی و کاربرد آن در زندگی با شما عزیزان مطالبی را به اشتراک بگذارم که امیدوارم این اطلاعات بتواند در باورهای شما تغییر ایجاد کند.

مسیر عصبی چیست؟

برای اینکه مسیر عصبی را توضیح دهیم ابتدا لازم است با اجزای سیستم عصبی مغزمان آشنا شویم. کوچکترین واحد سازنده سیستم عصبی، نورون است که در شکل زیر، تصویر آن را مشاهده می کنیم.

نورون و مسیر عصبی

هر یک از این نورون ها شامل بدنه سلولی، آکسون، دندریت و بعضی از این نوورن ها، دارای غلاف میلین(Myelin) هستند. حال فرض کنید در مغز ما در حدود ۱۰۰ میلیارد از این نورون ها وجود دارد.

حال ببینیم این اجزای سازنده سیستم عصبی چطور کار می کنند؟ زمانی که یک پیام عصبی از مغز ما به سیستم عصبی ارسال می شود، پیام عصبی از طریق بخش آکسون، به سلول عصبی بعدی منتقل می شود و سلول دوم، توسط دندریت هایش پیام عصبی را به بدنه سلولی خود می رساند تا داده های آن در بدنه سلولی تحلیل شود.

وقتی بدنه سلولی پیام را تحلیل کرد، اگر نیاز به انتقال مجدد پیام به سلول عصبی دیگری باشد، از طریق آکسون مجددا پیام منتقل می شود.

پس تا اینجا متوجه شدیم که آکسون منتقل کننده پیام از بدنه سلولی به نورون دیگر ولی دندریت دریافت کننده پیام عصبی از سایر سلول ها است و پیام را به بدنه سلولی به منظور تحلیل داده منتقل می کند.

حال که با عملکردهای آکسون و دندریت آشنا شدیم می توانیم مسیر عصبی را توضیح دهیم. مسیر عصبی در واقع ایجاد اتصالاتی است که بین آکسون ها و دندریت ها به وجود می آید تا یک فعالیت یا مهارت انجام گیرد.

اتصالات بین نورون ها

برای مثال فرض کنید قرار است یک مهارت جدید مثلا رانندگی را یاد بگیریم. اتفاقی که در مغز ما می افتد این است که پیام های عصبی از مغز ما به سمت چشم، دست و پا برای کنترل آیینه ها، دنده و پدال ها ارسال می شود و به مرور زمان و با تمرین های زیاد می گوییم یک مسیر عصبی برای رانندگی کردن ساخته می شود.

اهمیت مسیر عصبی

حالا می رسیم به قسمت زیبای خلقت خداوند. در مغز ما بیش از ۱۰۰ میلیارد از این نورون ها وجود دارد که هر نورون می تواند تا ۱۰۰۰۰ ارتباط با نورون دیگر برقرار کند. به عبارتی تعداد کل اتصالاتی که در مغز ما می تواند شکل بگیرد بیش از ۱ بیلیارد اتصال است. (۱۰ به توان ۱۵ اتصال)

به همین دلیل است که می گویند مغز انسان، پیچیده ترین سیستم در هستی است. حتی از کهکشان ها هم پیچیده تر است.

با شناخت مسیرهای عصبی، می خواهیم یادگیری هر فعالیت یا مهارت را توضیح دهیم که کاربرد همه موارد بالا را در عمل متوجه شویم.

شناخت مسیر عصبی در یادگیری

زمانی که تصیم به شروع فراگیری یک دانش یا مهارت جدید می گیریم، در واقع در حال ایجاد مسیر عصبی برای آن فعالیت هستیم. به عبارتی با دانشی که می آموزیم یا مهارتی که به صورت عملی یاد می گیریم مانند رانندگی یا شنا کردن یا هر مهارت دیگر، در واقع به مرور زمان ارتباطاتی بین دندریت ها و آکسون های سلول های عصبی برقرار می کنیم.

فقط تنها مسئله ای که وجود دارد آن است که ساخت مسیر عصبی، فرایندی انرژی بر است و به همین دلیل ما از انجام یک کار جدید یا فعالیت جدید فرار می کنیم زیرا مغز ما به صورت ناخودآگاه به ما می گوید:

ولش کن، نمی خواد این کار و انجام بدی. چرا می خوای خودت و خسته کنی. تو که آخرش نمی تونی انجامش بدی.

دلیل این که مغز ما نمی خواهد، ما به سراغ یادگیری مهارت جدید برویم این است که مغز خزنده ما، مصرف انرژی را مغایر با بقای خود می بیند. زیرا مغز ما باید انرژی مصرف کند تا این مسیرهای عصبی جدید ساخته شود و این مصرف انرژی همان طور که در مقاله آشنایی با عملکرد مغز بیان کردیم، باعث فعال شدن مغز خزنده و فرار ما از موقعیت پیش آمده می شود.

مسیر عصبی و ژنتیک

خیلی از ما معمولا فکر می کنیم که برای انجام یک کار باید استعداد آن را داشته باشیم. درست نمی گویم؟ اما آیا علم نیز این مطلب را تایید می کند؟

در رابطه با استعداد می توانیم بگوییم، استعداد دقیقا مثل مسیر های عصبی از پیش ساخته است. اگر می گوییم فردی مثلا در آواز خواندن استعداد دارد به این معنی است که مسیر عصبی از پیش ساخته ای دارد که کار او را آسان تر می کند اما اینطور نیست که اگر کسی استعداد خواننده شدن را ندارد پس نمی تواند آن را بیاموزد. همه کارها و توانانی ها با تمرین کردن و ساخت مسیر عصبی قابل انجام هستند. فقط باید به مدت کافی و با آموزش درست، تمرین کرد.

عمیقا باور دارم هیچ تفاوتی بین انسان ها با هم وجود ندارد و خلقت ما به گونه ای است که هر چیزی را بخواهیم و در راستای آن تلاش کنیم، قطعا محقق خواهد شد که علم نیز بر این باور است و آن را قبول دارد. پس می توان مخترع شد، می توان ورزشکار حرفه ای شدم، می توان یک خواننده، موسیقی دان و نقاش هم شد. فقط باید پشتکار داشت تا به مرور زمان مسیرعصبی فعالیت مورد نظر ساخته شود.

مسیر عصبی و ژنتیک
مسیر عصبی و ژنتیک

الان که این متن را تایپ می کنم حدودا ۹ ماه از زمانی که شروع به تایپ ده انگشتی کرده ام می گذرد و خوشحالم که با تلاش و پشتکار توانستم یک مسیر عصبی جدید در مغزم برای تایپ کردن ایجاد کند.

مطمئنم که شما هم از پس هر کاری برمی آیید فقط لطفا شروع کنید و پشتکار به خرج دهید و بعد از آن می بینید که برای انجام آن فعالیت هیچ انرژی اضافه ای از شما گرفته نخواهد شد.

مثل انرژی فعال سازی در فیزیک است. اگر خاطرتان باشد شروع انجام یک واکنش خیلی انرژی بر است ولی به محض شروع شدن واکنش به سرعت پیش خواهد رفت. فقط شروع کار مهم است.

اگر برای شروع کار هم مشکل دارید لطفا به کتاب “قانون ۵ ثانیه” از خانم مل رابینز مراجعه کنید و راهکارهایی بسیار ساده و عملی در این کتاب مطرح شده است که قطعا به هر کدام از ما می تواند کمک کند.

فیلمی از ایجاد مسیر عصبی جدید

در ویدئوی زیر، خواهید دید چگونه می توان با تمرین کردن و ساخت مسیر عصبی در هر سنی، مهارت جدیدی را فراگرفت حتی در سنین بالا. البته در افراد مسن تر کار کمی دشوارتر است و نیاز به تمرین بیشتری دارد. دلیل این مورد هم این است که مسیرهای عصبی در طول زمان سخت تر تغییر حالت می دهند.

امیدوارم با مطالعه این مقاله متوجه اهمیت مسیرهای عصبی در زندگی شده باشیم و بدانیم هر کاری را که اراده کنیم قادر به انجام آن در هر سن و سالی خواهیم بود. فقط باید مغز خزنده خود را آرام کنیم و بگوییم با تمرین کردن و پشتکار داشتن می توانم مسیر عصبی کاری را که می خواهم، ایجاد کنم.

دانلود رایگان کتاب

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید