الکتروتراپی و کاربرد آن در فیزیوتراپی

0
125
الکتروتراپی و کاربردهای آن

الکتروتراپی یکی از روش های درمانی در فیزیوتراپی است که برای کاهش بسیاری از دردهای مزمن استفاده می شود. البته این روش از پایه ای ترین روش های درمان در فیزیوتراپی است و روش های پیشرفته تری نیز برای کاهش و بهبود درد وجود دارد.

الکتروتراپی چیست؟

الکتروتراپی یکی از روش های درمانی غیر تهاجمی در شاخه فیزیوتراپی است که از امواج الکتریکی در درمان و کاهش درد استفاده می کند. برای انجام این روش درمانی از دستگاهی با همین نام یعنی دستگاه الکتروتراپی استفاده می شود.

یکی از مزیت های این روش درمانی، غیر تهاجمی بودن آن است به طوری که حتی یک سوزن هم به بافت بدن وارد نمی شود.

به احتمال زیاد اگر مسیرمان به مراکز فیزیوتراپی افتاده باشد، شکل و شمایل این دستگاه با چشممان آشنا است. دستگاه های الکتروتراپی از پایه ای ترین دستگاه های فیزیوتراپی هستند و در تمام مراکز فیزیوتراپی استفاده می شوند.

دستگاه الکتروتراپی

بنابراین اگر بنا باشد برای انجام الکتروتراپی، به مرکز فیزیوتراپی مراجعه کنیم، لازم نیست بپرسیم آیا الکتروتراپی انجام می دهند یا خیر! هر مرکزی می بایست حداقل یک دستگاه الکتروتراپی داشته باشد.

اما با این حال، برخی از مراکز درمانی، از دستگاه های پیشرفته تر خارجی استفاده می کنند که با توجه به شکل موج های دقیق تر و نرم تر، بهتر است از مرکز درمانی بپرسیم آیا از دستگاه های خارجی الکتروتراپی استفاده می کنند یا خیر!

الکتروتراپی در واقع روشی است که از تحریکات الکتریکی خفیفی برای کاهش درد و ناراحتی هایی که به روش های درمانی دارویی پاسخ مثبتی ندادند استفاده می شود.

تحریکاتی که امروزه در الکتروتراپی استفاده می شود به مرور زمان و با آزمایش های مختلفی که دانشمندان طی سده اخیر انجام داده اند، کشف شده است.

بنابراین تحریکاتی که در الکتروتراپی به عنوان روش های درمانی و کاهش درد استفاده می شود کاملا مشخص و استاندارد سازی شده است و تمام تولیدکنندگان این دستگاه ها، باید این استاندارد ها و پروتکل ها را رعایت کنند.

چه زمانی بهتر است به بیمارستان مراجعه کنیم؟ مقاله ای بسیار جالب و کاربردی که شما را با حقایق جالبی آشنا می کند.

میزان اثر بخشی درمان با الکتروتراپی

اثر بخشی درمان با الکتروتراپی مانند سایر روش های درمانی به عوامل مختلفی بستگی دارد. میزان شدت تحریکات، نحوه پاسخ گویی بافت به درمان، میزان درد و نوع درد همه عواملی هستند که اثر بخشی این روش درمانی را تعیین می کنند.

اما به طور کلی، الکتروتراپی یک روش تایید شده و موثر برای کنترل درد و تحریک عملکرد عضله است که انجام آن معمولا با کاهش و تسکین درد همراه است.

تاثیرات و نحوه اثر بخشی

این روش درمانی با استفاده از تحریکاتی که یجاد می کند، به افزایش خون رسانی، ترمیم بافت و افزایش قدرت عضلات کمک می کند.

زمانی که خون رسانی به بافت افزایش می یابد، بهبود و ترمیم بافت با سرعت بیشتری انجام شده و باعث کاهش درد نیز همراه می شود.

افزایش خون رسانی به بافت ها
نواحی قرمز، مناطقی هستند که در اثر الکتروتراپی خونرسانی بیشتری داشته است و دمای آن بالاتر رفته است

سایر تاثیرات ناشی از این روش درمانی کاهش التهاب موضعی و آزاد سازی اندورفین است. اندورفین نیز هورمونی است که باعث کاهش درد و بی حسی موضعی طبیعی در بافت می شود.

در چه مواردی این روش درمانی تجویز می شود؟

امروزه از الکتروتراپی در شرایط و بیماری های بسیار متنوعی استفاده می شود که بخشی از آن ها به شرح زیر است:

  • کمر درد حاد و مزمن
  • گردن درد حاد و مزمن
  • دردهای حاد و مزمن در ناحیه زانو
  • دردهای زانو پس از عمل جراحی
  • دردهای حاد و مزمن شانه
  • سندروم تونل کارپال
  • دردهای ناحیه پا مانند التهاب فاشیای کف پا
  • الکتروتراپی بعد از عمل جراحی لامینوکتومی (عملی در ناحیه ستون فقرات)
  • فلح اعصاب صورت
  • نورالژی عصب سه قلو
  • درد در ناحیه لگن
  • درد سیاتیک
  • آرنج تنیس بازان
  • درد در ناحیه مچ دست
  • نوروپاتی دیابتی
  • رماتیسم زانو
  • فیبرومیالژیا
  • درد مچ دست
  • بیماری تخریب مفصل (DJD)
  • کاهش درد های زایمان
  • و …

*دردهای حاد، دردهایی هستند که در حدود یک دهم ثانیه پس از محرک درد حس می شوند. برای مثال در اثر فرو رفتن سوزن در پوست، بریدن پوست با چاقو یا سوختگی. معمولا چنین دردهایی در عمق بافت احساس نمی شود.

*دردهای مزمن، دردهایی هستند که در یک ثانیه یا بیشتر حس شده و بعد از آن به آهستگی طی چند ثانیه و گاهی حتی چندین دقیقه افزایش می یابد و زندگی اجتماعی افراد را با مشکل مواجه می کند.

چگونه شرح حال بیماری را برای پزشک بازگو کنیم تا با اشتباهات ادراکی و خطاهای پزشکی مواجه نشویم!

الکتروتراپی چگونه انجام می شود؟

الکتروتراپی، با توجه به غیر تهاجمی بودن آن، یک روش بی خطر محسوب می شود. برای انجام الکتروتراپی بسته به روش درمانی مورد استفاده از ۲ الکترود یا بیشتر، برای درمان استفاده می کنند.

معمولا دو نوع الکترود نیز مورد استفاده قرار می گیرد. بعضی از الکترودها به اصطلاح یک بار مصرف هستند و برای هر بیمار جداگانه استفاده می شوند.

این الکترودها باید توسط بیمار از مرکز درمانی خریداری شود و معمولا در یک دوره درمانی چند جلسه ای می توان از آن ها استفاده کرد و بعد از آن قابل استفاده نخواهند بود.

نمونه ای از الکترودهای خود چسب یا الکترودهای یک بار مصرف را در تصویر زیر مشاهده می کنید. استفاده از این الکترودها کار را برای درمانگر راحت تر می کند.

الکترودهای چسبی الکتروتراپی

اما دسته دیگری از الکترودها، الکترودهای دائمی هستند که عمر مفید آن ها بالاتر بوده و هزینه جداگانه ای برای بیمار ندارند.

این الکترودها داخل پارچه اسفنجی شکلی با نام اسپانتکس، قرار می گیرند و توسط استرپ (Strap یا همان کش) دور بافت مورد نظر تثبیت می شوند.

الکترودهای دائمی و استرپ

بعد از قرارگیری الکترودها (چه دائمی و چه یک بار مصرف)، دستگاه آماده روشن شدن است و تحریکات الکتریکی را به بافت مورد نظر وارد می کند.

الکتروتراپی چه احساسی در بیمار ایجاد می کند؟

زمانی که دستگاه روشن می شود، بیمار کمی احساس گزگز و مور مور شدن در بافت را متوجه می شود. بعضی از افراد هم ممکن است که احساس سوزش و سوزن سوزن شدن را در بافت خود متوجه شوند که به مرور زمان کاهش پیدا می کند. اما اگر به هر دلیل این سوزش کاهش پیدا نکند، با صلاحدید فیزیوتراپیست درمان الکتروتراپی متوقف خواهد شد.

طول دوره درمان الکتروتراپی

طول دوره درمان هم به همان عواملی که ابتدای بحث مطرح کردیم بستگی دارد. شدت درد و مدت زمانی که بیمار درد کشیده است (حاد بودن یا مزمن بودن بیماری) همه از عوامل موثر در طول دوره درمان دارد.

معمولا چندین جلسه الکتروتراپی توسط فیزیوتراپیست در روزهای مشخصی از هفته انجام خواهد شد و نتایج کاهش درد بعد از چند روز مشخص می شود.(البته ممکن است نتایج حتی در هفته اول نیز مشاهده نشود)

در هر جلسه با صلاحدید فیزیوتراپیست و بسته به پروتکل های درمانی هر دستگاه، بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه الکتروتراپی برای بیمار انجام خواهد شد

اثر بخشی درمان به طور معمول، برای بیماران ظرف مدت کوتاهی نتایج خود را نشان خواهد داد؛ مخصوصا بیماران مبتلا به دردهای مزمن که تقریبا به طور کامل درمان می شوند و درد آن ها برای همیشه از بین می رود.

موارد عدم استفاده از این روش درمانی

اگر هر یک از نشانه های زیر برای بیمار وجود داشته باشد، باید آن را به فیزیوتراپیست خود اطلاع دهد که این موارد جزو موارد عدم استفاده ازدستگاه هستند:

  • خانم باردار در سه ماهه اول بارداری (در دوره های بعدی تحت نظارت پزشک می توان از این درمان استفاده کرد)
  • اگر احساس بی حسی و گزگز شدن در ناحیه درمان وجود داشته باشد
  • اگر بیمار قبلا در سیستم لنفاوی خود اختلال داشته است که انجام الکتروتراپی می تواند باعث تجمع مایع لنف در نقاط تحت درمان شود.
  • استفاده از دستگاه ضربان ساز قلب ( حتما باید با پزشک مشورت شود)

در مواردی نیز لازم است حتما با پزشک مشورت نمود و در صورت تایید پزشک، انجام الکتروتراپی اشکالی نخواهد داشت:

  • افراد مبتلا به بیماری های قلبی عروقی
  • افراد مبتلا به سرطان
  • افرادی که بدون دلیل کاهش وزن شدید داشتند
  • افرادی که درد و ناراحتی تشخیص داده نشده دارند
  • افراد مبتلا به صرع
  • افرادی که سکته مغزی کامل یا ناقص داشتند

الکتروتراپی خطرناک هم هست؟

با توجه به اینکه از تحریک های الکتریکی ضعیف و کنترل شده در این روش درمانی استفاده می شود، بیماران در معرض خطر قرار ندارند.

البته همان طور که اشاره کردیم در شرایطی و برای بعضی از بیماران، انجام الکتروتراپی غیر مجاز است و باید به آن توجه داشته باشند.

اگر تمایل دارید با دستگاه شاک ویو تراپی بیشتر آشنا شوید، به مقاله کامل آن در سایت تپش قلب مراجعه کنید.

دانلود رایگان کتاب

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید